• Ημι-δομημένες (semi-structured), σε βάθος (in-depth), πρόσωπο με πρόσωπο (face-to-face) συνεντεύξεις με κλινικούς θεραπευτές (ψυχίατροι και κλινικοί ψυχολόγοι) (δείγμα περίπου τριάντα ατόμων), βάσει ενός ειδικά διαμορφωμένου από τους ερευνητές ερωτηματολογίου. Κριτήρια συμμετοχής των υποκειμένων στην έρευνα: κλινική εμπειρία (είτε σε νοσοκομείο είτε σε ιδιωτικό γραφείο) με άτομα με ΜΔΠ. Οι ερωτήσεις του ερωτηματολογίου συνοψίζονται στους εξής θεματικούς άξονες: α) ακαδημαϊκό προφίλ και κλινική εκπαίδευση, β) ευαισθητοποίηση για τη ΜΔΠ, γ) διαγνωστική συνάντηση (δυσκολίες διάγνωσης), δ) διαδικασία που ακολουθείται μετά τη διάγνωση (ενημέρωση, λήψη αποφάσεων), ε) θεραπεία (είδος θεραπείας: φαρμακευτική, ψυχοθεραπευτική, συνδυασμός των δύο) – θεραπευτική σχέση, στ) συνεργασία με άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, ζ) εμπειρία θεραπευτικής εργασίας με τα άτομα με ΜΔΠ. Οι συνεντεύξεις θα ηχογραφηθούν και θα απομαγνητοφωνηθούν λέξη προς λέξη. Για την ανάλυση των δεδομένων που θα προκύψουν από τις συνεντεύξεις θα χρησιμοποιηθεί η ανάλυση λόγου (discourse analysis). Η μέθοδος αυτή θεωρείται η πιο ενδεδειγμένη για τη μελέτη των επαγγελματικών κοινωνικών αναπαραστάσεων (professional social representations) καθώς στόχος μας είναι να διερευνήσουμε πώς μιλούν οι κλινικοί επιστήμονες για τη ΜΔΠ και πώς η ΜΔΠ κατασκευάζεται στις αναφορές περιστατικών από την κλινική πράξη.
  • Ομάδες εστίασης (focus groups) με νοσηλευτές/τριες (δείγμα έως δέκα ατόμων). Κριτήρια συμμετοχής των υποκειμένων στην έρευνα: εργασία σε ειδικά ιατρεία – τμήματα νοσοκομείων για διαταραχές προσωπικότητας. Για τη διεξαγωγή της συζήτησης θα δημιουργηθεί ένας ειδικός οδηγός, ο οποίος θα περιλαμβάνει τις ακόλουθες θεματικές: α) γνώσεις, β) πεποιθήσεις, γ) εμπειρίες, δ) πρακτικές, ε) ανάγκες. Η συζήτηση θα ηχογραφηθεί και θα απομαγνητοφωνηθεί λέξη προς λέξη. Η κωδικοποίηση των δεδομένων θα γίνει όπως ορίζει η εμπειρικά θεμελιωμένη θεωρία (grounded theory) τόσο με το χέρι όσο και με τη χρήση ενός στατιστικού πακέτου ανάλυσης ποιοτικών δεδομένων (Nvivo). Η επιλογή της μεθόδου βασίζεται στην ανάπτυξη ενός επεξηγηματικού μοντέλου (παράγοντες, επίδραση, επιρροές) των στάσεων και των συμπεριφορών των νοσηλευτών/τριών απέναντι στα άτομα με ΜΔΠ.
  • Εθνογραφική έρευνα (ethnography): Συμμετοχή του ερευνητή στις δραστηριότητες ενός τμήματος νοσηλείας ατόμων με ΜΔΠ. In vivo παρατήρηση και παραγωγή σημειώσεων πεδίου με σκοπό την καταγραφή των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ατόμων με ΜΔΠ και των επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
  • Ημι-δομημένες (semi-structured), σε βάθος (in-depth), πρόσωπο με πρόσωπο (face-to-face) συνεντεύξεις με άτομα με ΜΔΠ (δείγμα έως δέκα ατόμων), βάσει ενός ειδικά διαμορφωμένου από τους ερευνητές ερωτηματολογίου. Κριτήρια συμμετοχής των υποκειμένων στην έρευνα: να είναι άνω των 18 ετών, να έχουν διάγνωση ΜΔΠ από ψυχίατρο και να έχουν δεχτεί φροντίδα (φαρμακευτική αγωγή ή/και ψυχοθεραπεία ή/και νοσηλεία). Οι ερωτήσεις θα εξετάζουν τα ακόλουθα θέματα: α) βίωμα της ασθένειας, β) στρατηγικές διαχείρισης των συμπτωμάτων, γ) στίγμα-διάκριση, δ) απόφαση για αναζήτηση φροντίδας-θεραπείας, ε) εμπειρίες από τις ΥΨΥ, στ) διάγνωση, ζ) θεραπεία, η) ανάγκες. Τα δεδομένα των συνεντεύξεων θα αναλυθούν με τη μέθοδο της Ερμηνευτικής Φαινομενολογικής Ανάλυσης (Interpretative Phenomenological Analysis – IPA). Η συγκεκριμένη μέθοδος επιλέχτηκε καθώς στόχος είναι να δοθεί έμφαση στην προσωπική ερμηνεία και νοηματοδότηση των εμπειριών από τα ίδια τα άτομα με ΜΔΠ (Smith, 2011˙ Smith et al., 2009). Το υλικό θα εμπλουτιστεί από τις αναρτήσεις ατόμων με ΜΔΠ και των οικείων τους (οικογένεια, λοιποί συγγενείς, σύντροφοι, φίλοι, συνάδελφοι) σε ένα –ειδικά διαμορφωμένο για την έρευνα– ιστολόγιο (blog), όπου τα μέλη θα μπορούν μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες ζώντας ως άτομα με ΜΔΠ ή ζώντας μαζί με ένα άτομο με ΜΔΠ. Το υλικό θα αναλυθεί θεματικά. Η θεματική ανάλυση (thematic analysis) συνεπάγεται μια διαδικασία ανίχνευσης, αναφοράς και ανάλυσης σταθερότυπων (patterns) νοήματος εντός του ποιοτικού υλικού.
  • Ημι-πειραματικοί χειρισμοί με φοιτητές/φοιτήτριες ιατρικών και νοσηλευτικών σχολών, καθώς και σχολών ψυχολογίας (μελλοντικοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας). Ως κριτήριο συμμετοχής τίθεται η εγγραφή των συμμετεχόντων/ουσών στον κατάλογο φοιτητών/τριών μιας από τις παραπάνω σχολής ΑΕΙ/ΤΕΙ της χώρας. Οι πειραματικοί χειρισμοί θα σχεδιαστούν βάσει των δεδομένων από τη διεθνή βιβλιογραφία και τα αποτελέσματα των ποιοτικών ερευνών που προβλέπονται για την παρούσα ερευνητική μελέτη και θα έχουν ως σκοπό τη μελέτη των κοινωνικών αναπαραστάσεων των συμμετεχόντων/ουσών (μελλοντικών επαγγελματιών ψυχικής υγείας). Θα δημιουργηθεί από τους ερευνητές ένα ερευνητικό πακέτο, το οποίο θα αποτελείται από τρία μέρη: α) ερωτηματολόγιο τύπου KABP (Knowledge, Attitudes, Beliefs and Practices) που θα διερευνά τις απόψεις-πεποιθήσεις των συμμετεχόντων/ουσών απέναντι στην ψυχική ασθένεια γενικά και τη ΜΔΠ ειδικά (οι ερωτήσεις θα αφορούν μια σειρά από δηλώσεις, οι οποίες θα ομαδοποιούνται σε τρεις κατηγορίες βάσει της βιβλιογραφίας: i) έλεγχος παρορμήσεων, ii) δυνατότητα θεραπείας, iii) επικινδυνότητα. Οι συμμετέχοντες/ουσες καλούνται να απαντήσουν με τη βοήθεια μιας κλίμακας Likert), β) σενάριο (vignette) με πρωταγωνιστή ένα άτομο με ΜΔΠ, γ) ερωτηματολόγιο που θα διερευνά τις στάσεις των συμμετεχόντων/ουσών απέναντι στον/στην πρωταγωνιστή/στρια του σεναρίου. Με τον τρόπο αυτό θα επιχειρήσουμε να διερευνήσουμε αν οι αναπαραστάσεις επηρεάζουν τις στάσεις τους. Τα αποτελέσματα θα εξεταστούν επίσης με βάση το φύλο, την ηλικία, το αντικείμενο σπουδών, το επίπεδο σπουδών και την προσωπική επαφή των συμμετεχόντων/ουσών με άτομα με ΜΔΠ. Η ανάλυση των δεδομένων θα γίνει με το στατιστικό πακέτο SPSS.
  • Delphi. Σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων από διάφορους κλάδους που σχετίζονται με την ψυχική υγεία (ψυχίατροι, κλινικοί και κοινωνικοί ψυχολόγοι/ψυχολόγοι της υγείας, κοινωνιολόγοι της υγείας, κοινωνικοί και ιατρικοί ανθρωπολόγοι, κ.ά.), από τους οποίους θα ζητηθεί να συμμετέχουν ανώνυμα σε μια έρευνα Delphi, μια ενδεδειγμένη μέθοδος που χρησιμοποιείται στην κοινωνική έρευνα στο χώρο της υγείας για τη συλλογή και σύνθεση των απόψεων των ειδικών. Οι ειδικοί που θα συμμετέχουν θα προβούν σε αποτίμηση του προκαταρκτικού μοντέλου (preliminary model) BPD-I.Mo.CI., το οποίο θα δημιουργηθεί βάσει των αποτελεσμάτων των προβλεπόμενων ποιοτικών και ποσοτικών ερευνών για την αποτελεσματική διαχείριση των ατόμων με ΜΔΠ, προτείνοντας βελτιώσεις του μοντέλου.
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων